Đại dịch cúm A/H1N1: Đúng là diễn biến không như dự đoán

Việt Nam sẽ hành động ra sao trong tình hình dư luận quốc tế đang có nhiều nghi vấn về việc các công ty dược phẩm đã “vận động hành lang” để thổi phồng dịch cúm A/H1N1 nhằm bán thuốc…

Dịch cúm A/H1N1 có bị thổi phồng thành đại dịch? Các SV đều được nhận khẩu trang y tế trước khi vào làm thủ tục nhập học tại Trường ĐH Giao thông vận tải TP.HCM ngày 25-9-2009 Ảnh: MINH ĐỨC

>> WHO: "Đã có nhầm lẫn từ thông tin về số ca tử vong do cúm A/H1N1"
>> Sự thật về "đại dịch thế kỷ”

Trao đổi với Tuổi Trẻ hôm qua 11-1, Thứ trưởng Bộ Y tế Trịnh Quân Huấn nói: “Ngay sau khi nắm được thông tin trên báo chí về động thái của Ủy ban y tế Hội đồng châu Âu, tôi đã báo cáo bộ trưởng Bộ Y tế ngay. Quan điểm của VN ở thời điểm này là nghe nhiều nguồn tin và chờ ý kiến chính thức của Tổ chức Y tế thế giới (WHO)”.

* Trong tình hình này VN sẽ quyết định như thế nào?

- Văcxin ngừa cúm A/H1N1 đại dịch cũng như tất cả các văcxin muốn nhập khẩu vào VN đều phải trải qua các bước thử nghiệm lâm sàng về độ an toàn, tính dung nạp…theo quy định của pháp luật hiện hành, kể cả trong trường hợp văcxin đó đã lưu hành rộng rãi ở nước sản xuất.

Sau đó, dựa trên đánh giá về tiến triển của dịch trên thế giới và VN, ý kiến chuyên môn, trường hợp dịch tiến triển theo hướng giảm, có thể VN chỉ tiêm thí điểm tại một số địa phương mà chưa triển khai tiêm đồng loạt như kế hoạch trước đây.

* Với một văcxin mới tinh như văcxin ngừa cúm A/H1N1 đại dịch, việc chỉ định tiêm ngừa cho phụ nữ mang thai từ tháng thứ tư trở đi như ở VN có là vội vàng?

- Đó là bình thường, khi yếu tố tấn công của virus tập trung vào đối tượng nào thì bảo vệ tập trung vào đối tượng ấy. Kiểm tra ở các nước trên thế giới và VN đều cho thấy virus tấn công mạnh vào nhóm người có bệnh mãn tính và phụ nữ mang thai, nên tập trung bảo vệ đối tượng này trước. Không riêng văcxin này mà các văcxin khác trình tự cũng như vậy. Về hiệu quả bảo vệ, người ta đã xác định văcxin ngừa cúm A/H1N1 có hiệu quả bảo vệ sau tiêm 1- 2 mũi tùy loại.

* Thưa ông, nhưng rõ ràng diễn biến của dịch cúm A/H1N1 đến nay không đúng với phán đoán của các chuyên gia, như vậy là nhận xét của Ủy ban y tế Hội đồng châu Âu là có cơ sở?

- Diễn biến của dịch đúng là không rầm rộ bằng dự đoán và tỉ lệ tử vong cũng không cao như các dự đoán, không bằng các vụ dịch cúm đã từng xảy ra trong quá khứ. Còn việc nghi ngờ của Ủy ban y tế Hội đồng châu Âu thì người ta có lý lẽ và chứng cứ, việc đưa các thông tin lên quá thực tế nhưng từ thời điểm xuất hiện dịch đến nay, qua những gì người ta tổng hợp được, qua các công bố thì có cái cần phải xem lại…

* Cá nhân ông đánh giá ra sao việc vận động hành lang để bán văcxin? Ngoài 1,2 triệu liều được viện trợ đợt đầu, VN có kế hoạch mua ngay 500.000 liều, tình hình hiện nay thế nào?

- Tôi chưa đánh giá việc này vì chưa có thông tin chính thức. Việc triển khai tiêm ngừa ở VN từ trước đến nay vẫn dựa vào nhiều nguồn thông tin từ các nước trong khu vực, từ châu Âu, từ WHO... chứ không dựa vào riêng nguồn thông tin nào. Việc có mua văcxin hay không thì cũng có một số nhà cung cấp chào bán, nhưng phía Bộ Y tế đã trả lời là VN chưa mua ngay văcxin.

WHO: đã lường trước sẽ có chỉ trích

Hôm qua 11-1, WHO tại VN đã có thông cáo báo chí nhằm “phản ứng lại các chỉ trích” và có hay không việc đại dịch bị thồi phồng. Theo thông cáo này, WHO cho rằng đã lường trước sẽ có chỉ trích (nghi ngờ của Ủy ban y tế Hội đồng châu Âu về sự thật đại dịch thế kỷ - PV), WHO sẽ cởi mở tiếp nhận những khuyến cáo gợi ý giúp cải thiện công việc.

WHO cũng cho rằng các cảnh báo về đại dịch được tiến hành nghiêm túc, WHO hoan nghênh các cuộc điều tra hợp pháp nhằm cải thiện hoạt động của mình. WHO cũng cho rằng trên trang web của mình, trong vụ dịch cúm A/H1N1 này có một chi tiết nhầm lẫn về định nghĩa đại dịch, nhưng WHO đã gỡ bỏ sau khi nhận thức được vấn đề.

Về ảnh hưởng từ ngành công nghiệp dược phẩm, thông cáo cho hay WHO cộng tác với nhiều cá nhân để có dữ liệu trên phạm vi rộng. WHO cũng yêu cầu các chuyên gia tư vấn phải công bố thông tin, kể cả nguồn lợi tài chính thu được từ các công ty dược phẩm hay các hình thức liên hệ với công ty dược phẩm. Thông tin này được chia sẻ với các thành viên trong nhóm tư vấn nhằm quyết định xem chuyên gia này có tiếp tục tư vấn hay không.

Theo WHO, WHO khuyến cáo tiêm chủng vì cần công cụ bảo vệ tốt nhất gồm văcxin và thuốc kháng virus. WHO cũng cho rằng đang giấu kín tên các thành viên của Ủy ban khẩn cấp, bộ phận tư vấn cho TGĐ WHO khi tuyên bố đại dịch để tránh bị bất kỳ “phe phái” nào gây áp lực. Còn tên các thành viên nhóm chuyên gia tư vấn chiến lược (SAGE) tư vấn cho WHO về các khía cạnh liên quan đến văcxin đều được công bố trên trang web của WHO.

TTO